بازی تخته نرد یکی از سرگرمی های قدیمی و کهن ایرانیان و مردم خاورماینه است که از حدود دو هزار سال پیش تا به امروز در میان مردمان این سرزمین ها رواج داشته است و امروزه در میان دیگر کشور ها هم رواج پیدا کرده و در حال حاضر یکی از پرطرفدار ترین بازی های فکری و دو نفره در میان بازی های   کازینویی نام برد این بازی در میان سن و سال دار های خانواده های ایرانی بسیار محبوب است و از زمان های قدیم برای عرض اندام در فامیل میان بزرگان انجام میشده است.

تاریخچه دقیق این بازی در ایران کهن (زرتشتیان باستان)

در این بازی ۳۰ مهره که نشانه ۳۰ روز شبانه روز است.

۲۴ خانه که نشانگر ۲۴ ساعت شبانه روز است.

۴قسمت زمین که نشانگر ۴ فصل است.

۵قسمت بازی که نشانگر ۵ وقت یک شبانه روز است.

۲رنگ سیاه و سفید که نشانگر شب و روز است.

زمین بازی نشانگر آسمان است.

تاس نشانگر ستاره بخت و اقبال است.

گردس تاس ها نشانگر گردش ایام است.

مهره ها نشانگر انسان ها است.

گردش مهره در زمین نشانگر حرکت انسان ها یا زندگی است.

برداشتن مهره ها در انتها بازی نشانگر مرگ انسان هاست.

نحوه بازی

این بازی با مهره های بازی انجام میشود و دو رنگ مهره سفید و سیاه دارد چیدمان مهر ها در بازی با قانون ۲۵۳۵ انجام میشود و هر کس لازم است مهره ها در خانه نزدیک به خود جمع کند.

در ابتدا هر دو بازکنن تاس میریزند و کسی که تاس با شماره بیشتری را داشته باشد بازی را شروع میکند.

 هر دو بازیکن باید بتوانند سریع تر مهره های خود را در طول مسیر تخته به سلامت عبور داده ودر آخر از صفحه خارج کنند ، بازیکنی که مهره هایش زودتر تمام شده و از صفحه تخته خارج شده باشد برنده است.

نحوه چیدمان تخته نرد
نحوه چیدمان تخته

اصطلاحات بازی تخته نرد:

چیدن: قرار دادن مهره ها در زمین را چیدن گویند.

خان افشار: به خانه شماره ۵ زمین شما و حریف خان افشار میگویند.

افشار گیری: گرفتن خانه شماره ۵ حریف.

 ۲۴اسیر: قرار گرفتن دو مهره در زمین حریف و خانه.

فرار: نشاندن مهره های تک بر روی دیگر مهره ها.

جفت: عدد دو تاس که شبیه هم باشند.

دو کور: به جفت ۱ دوکور گویند.

درب خانه: خانه شماره ۷ هر بازیکن.

خال خان: خانه شماره ۱

کوه خانه: به خانه ای که بیشتر از ۵ مهرهدر آن وجود داشته باشد .

پل: مهره های خانه ۱۳.

گشاد دادن: وقتی که یک مهره را بصورت تک در یک خانه قرار میدهید اصطلاحا گشاد دادن و یا کور دادن میگویند .

خانه مرشد: خانه ۳ زمین خود

ته خانه: خانه های شماره ۱و۲

مارس: زمانی که قبل از اینکه بازیکن حریف مهره ای خارج کند شما تمام مهره های خود را خارج کرده باشید آن را مارس کرده اید.

سگ مارس(اکبر) : زمانی که شما مارس کردید و بازیکن در زمین شما مهره دارد.

خان: هر یک از ۲۴ خانه بازی.

قوانین بازی تخته نرد

قانون اول خانه بستن

دراین بازی اولین موضوع توجه به تعداد تاس  های داده شده به بازیکنان است که این موضوع یک نکته کوچک دارد که تاس با تفاوت ۲ حتما خانه میبنند مثلا ۴-۲ یا ۳-۱ و…

اگر این موضوع را بدانید میتوانید همیشه در بستن خانه ها موفق تر باشید و کمترین مهره زده شده از طرف حریف را داشته باشید.

قانون دوم لت ندادن

در تمامی لحظه های بازی باید این موضوع را رعایت کرد که هیچ خانه ای در بازی با یک مهره یا به اصطلاح بازی لت نداشته باشد که قدرت تیم حریف برای زدن مهره را بگیرد.

قانون سوم بستن خانه شش خوان

در این بازی تمام تلاش برای بستن خانه شش خوان حریف میتواند به شما کمک کند که بازی را جلو باشید و اگر حریف تاس شش داشت نتواند از آن استفاده کند و یک تاس و بازی را از دست بدهد.

قانون سوم بستن خانه شش خوان

در این بازی تمام تلاش برای بستن خانه شش خوان حریف میتواند به شما کمک کند که بازی را جلو باشید و اگر حریف تاس شش داشت نتواند از آن استفاده کند و یک تاس و بازی را از دست بدهد.

قانون چهارم تاس های جفت

در این حالت شانس به شما رو کرده و شما خیلی سریع تر از حریف میتوانید خانه های خود را ببندین و از کاربر جلو تر باشید و برنده بازی باشید.

از دیگر قانون های این بازی بازی کردن تاس های بزرگ است بعد تاس های کوچیک این موضوع میتواند به ضرر شما باشد اما این قانون این بازی است.

قانون پنجم جمع کردن بیشتر از پنج مهر

در قانون بازی تخته انگلیسی شما اجازه جمع کردن ۵ مهره بیشتر در یک خانه را ندارید.

قانون ششم حرکت مهر در خانه خود

از دیگر قوانین این بازی با زدن مهر حریف در خانه خود و حرکت دادن همان مهره است که این موضوع در بازی تخته در ایران است و جز تخلفات است.

مثلا اگر حریف در خانه شما یک مهره دارد و شما با تاسی که دارید نمیتوانید آن را  بزنید و بعد همان مهره را حرکت دهید.

تخته نرد امروزی چیست؟

نوسازی یکی از قدیمی ترین بازی های رومیزی توسط تاتیانا بوهسالی انجام شده که ساخت آن روی چوب است البته قوانین بازی هنوز اعمال می شوند ، اما طرح دیگری را دنبال می کنند. طراحی پیشنهادی از کنوانسیون خاور میانه دور می شود ، اما هنوز کاربردی است و از آنجا که بر حرکت دایره ای تأکید می شود ، سرعت بازی را راحت تر می کند.

تخته نرد
طرح جدید تخته نرد